2013-03-21 06:37:11
Bilgiler

Şimdi de dilbilgisiyle ilgili birkaç bilgi paylaşalım. Şöyle:

Türkçe Dilbilgisi

 

Genel Uyarılar

 

1. Kökün türü sorulduğunda, sözcüğü isim veya fiil diye inceleriz. Örnek: Kira-cı > Kökün türü: İsim //Yaz-ar-lar> Kökün türü: Fiil.

2. İsimler varlık, nesne, kavram bildirir. Örnek: Kedi: Varlık, Kundura: Nesne (insanoğlunun yaptığı her şey nesnedir.) Mutluluk: Kavram.

3. Fiiller varlık, nesne, kavramlar arasındaki hareketi sağlar: al-, sat-, gel-, git-, sev-, yaz, bul- gibi...

4. Fiiller bir anlamda, işçi sözcüklerdir.

5. Sözcüğün türü veya görevi sorulduğunda onu isim, sıfat, zarf, zamir, edat, bağlaç, ünlem diye inceleriz.

6. Sözcük (güzel, çok, hızlı…) isme yönelirse SIFAT görevi üstlenir. Aynı sözcükler fiile, fiilimsiye, sıfata veya zarfa yönelirse ZARF görevi üstlenir. Örnek: Güzel gol: sıfat // Güzel görünüyor: Zarf // Güzelmiş: Çekim eki aldı ve güzel sözcüğü adlaştı.

7. Sözcüğün yapısı sorulduğunda onu basit, bileşik, türemiş diye inceleriz. Örnek: Yalancı: Türemiş // Çalışmalıydınız: Basit // Okuyabildik: Bileşik

8. Basit sözcük: Yapım eki almaz. Çekim eki alabilir.

9. Türemiş sözcük: Yapım eki alıp anlam, tür, görev veya yapı değiştirir.

10. Bileşik sözcük: En az iki sözcüğün kalıplaşmasıyla oluşur.

11. Fiilimsiler artık çekimli fiil değildir. Onlar; ya isimdir, ya sıfattır, ya zarftır. Örnek: Gezmek (isimfiil)- Gezen adam (sıfatfiil) - Gzerek gidelim. (zarffiil)

12. Fiilimsiler isim, sıfat veya zarf GÖREVLİ; ancak fiil ANLAMLI sözcüklerdir.

13. Fiilimsiler türemiş sözcüklerdir (fiilden türemiş isim).

14. Bileşik yapıyla bileşik zaman karıştırılmamalı. Bileşik yapıda iki sözcük kaynaşır, bileşik zamanda ise iki kip. Örnek: Çalışabildik: Bileşik yapı, çalış- ve bil- sözcükleri kaynaşmıştır. // Çalışlıyordum: Bileşik zaman, -yor ve idi kalıplaşmıştır.

15. Bileşik zamanlı fiile bileşik çekimli fiil de denir.

16. Bileşik zaman şöyle kalıplaşır; Fiil+kip+idi+kişi eki imiş ise...

17. „idi-imiş-ise‟ birer ekfiildir.

18. Ekfiilin diğer işlevi ismi yüklemleştirmektir. Örnek: Akdeniz'in en güçlü takımı Adanaspor'dur. (Buradaki -dur eki ismi yüklemleştiren bir geniş zamman ekfiilidir.)

19. Basit sözcük ile yalın isim karıştırılmamalı. Basit sözcük yapım eki almaz, yalın isim hal eki almaz.

Bilgilerin devamı için aşağıdaki bağlantıları tıklayınız.

http://www.kaplanpenche.org/yazi/destek_bilgiler_2 

http://www.kaplanpenche.org/yazi/destek_bilgiler_3 

http://www.kaplanpenche.org/yazi/destek_bilgiler_4

Yazar: Editor