2013-01-11 13:50:38
modern zamanlarda

Sosyal Merhamet

Fransız fizikçi Denis Papin (1647–1712) , makinelerin yardımıyla gemilerin rüzgâra karşı gidebileceklerini, değirmenlerin işleyebileceğini, suların çıkarılabileceğini ve arabaların beygirsiz gidebileceğini söylediği zaman ne söylediğini biliyordu. Ama bilmediği, şimdiki zaman kipinde onun bir düdüklü tencere icatçısı olarak anılacağıydı.

  • Zira çağının çok ilerisinde olan Papin, makinesine gerekli olan silindiri, pistonu, sonrasında o güçlü boruları yaptırabilecek ustaları ve olanakları bulamaz. 
  • Ki bir dukaya yaptığı fıskiyenin borusu basınca dayanabilseydi bir büyük sanayi devrimi İngiltere’de gerçekleşmeyecekti. 
  • Papin de sadece o düdüklü tencere ile anılmayacaktı.

Tabi öncesinde Papin mektuplar yazar, prenslerden medet umar. Makinesinin, insanların bedensel çalışma yükünü alacağını, angaryadan kurtulan insanların sonunda, her isteklerinin yerine geleceği bir dünyaya kavuşabileceklerini söylüyordu.

  • Papin’in sözleri havaya gidiyordu. Onun kehanetlerini de makinelerini de anlayamıyorlardır. 
  • Yüzyıl sonra Fichte de Almanlara bir ilham vermiş fakat o da Papin gibi anlaşılamamıştı. 
  • Fichte, insan çalışmalıdır, diyordu, ama hayvanlar gibi değil! 
  • Gözlerini sonsuz yıldızlara kaldırabilecek zamanı olmalıdır. 
  • O vakitler işini zorluklarla ve zulmeden yorgunluklarla yapan insanoğlu Tanrıya hoş gelen bir iş yaptığına inanırdı, ne hazindir ki… 
  • Kutsal kitaplarda da insanın ekmeğini alnının teriyle yemesi gerektiği yazılıydı zaten. İşçinin derin bir yorgunlukla iç çekişi, bir şükran duasından başka da bir şey olmamalıydı. 
  • Yoksulun, zenginin de yükünü sırtında taşıması Tanrının bir hikmeti gereğiydi dönemin Hıristiyanlığına göre.

Şöyle kaydedilir:

O sırada sosyal merhamet yoktu. Nereden olacaktı ki? İnsanlar, çocukları maden ocaklarına sokmanın ve kadınlara ağır yükler taşıtmanın bir zulüm olduğunu bilmiyorlardı. 16. ve 17. yüzyıldan bahsediyoruz. “Sosyal Merhamet, 19. yüzyılın icadıdır.” der Walther Kiaulehn Demir Melekler adlı eserinden.

  • Denis Papin, dehalığıyla ve sosyal merhametiyle çağının çok üzerinde olmasına rağmen bir dizi yenilgiyle geçer hayatı.

Sosyal merhamet, Batı’nın icat etmek zorunda olduğu bir kavramdır kendi sosyal, tarihsel, ekonomik sürecinde. Tabi her Batı icadı gibi bu da yoluna devam etmiştir.

Ve fakat, bu aralar, yani epeydir bir süre, o sosyal merhamet bize uzaktan el sallar olmuştur.

  • Şimdi bir güzel yurdumda hala bilmiyorlar mı, 
  • insanları nasıl bir zulme uğrattıklarını; işçileri, kadınları, çocukları, öğrencileri, masum bir itiraz için bile başını şöyle hafiften kaldıranları…

Kendi halkı için herhangi bir sosyal merhamet hissi taşımayanların komşu halklar için bunu yoğun olarak hissettiklerine nasıl inanayım şimdi.

Örneğin o Pariot’ların hakikaten savunma amaçlı birer aparat olduğu…

Böyle bir merhameti hissettirmek, o zamanlar Avrupalı bilim insanlarının işi olmuştur; ülkemde ise sosyal merhamet hissini bir sınıf mücadelesiyle geliştirip kurumsallaştırmak…

Denis Papin, vaktiyle derdini anlatamamıştır.

Derdimizi anlatmak, bizim için kaçınılmaz bir mücadeledir. Anlaşılana kadar devam edecektir…

Kaynak: Walther Kiaulehn - Demir Melekler – Remzi Kitabevi

Yazar: Editor