2017-06-21 14:18:19
önce hürriyet

Hürriyet Olmadan Adalet Sağlanır mı?

"Bizim aradığımız aslında adalet midir, yani en çok ihtiyacımız olan şey adalet denen mefhum mudur? Adalet her zorbalığın önünü tıkar mı veya zorbalığın panzehiri adalet midir? Bizi birer birey yapan kuvvet önce ve sonra ya da sadece adalet midir? Elbette dünyada, hayatımızda veya şurada bir başına her kapıyı açacak bir anahtar yok, bir kere böyle bir tez diyalektik dediğimiz en tabii sistemin mantığına ters. Ama işte sormaktan kendimi alamıyorum, nedir adalet ve neye hizmet eder?

Biliriz ki adalet önce hak ve hukuka uygunluktur; bunları gözetme ve yerine getirme fiiliyatıdır, sonra dürüstlüktür. Her lügatte adil olma durumu olarak da kayıtlıdır bu adalet. Adalet deyince aklımıza devletin, fertlerin çatışan menfaatleri arasında hakka uygun denge sağlaması gelir.

En nihayetinde hukuk ve yasaları uygulayan devlet örgütüdür adalet! Acaba bu, bizim adalet konusunda çok şey beklemememiz gerektiği manasına mı geliyor?

Adalet deyince benim aklıma; adalet sarayı, adalet bakanlığı, adalete teslim etmek, adalet divanı, adliye, Adalet Partisi gibi şeyler yani devletin bizatihi kendisi geliyor. Peki, aklını hayal dünyasının gerisine atan bir devletten biz adaleti nasıl bekleyeceğiz, böyle bir zihniyetin adaleti tesis etmesi nasıl mümkün olacak?

Evet, ihtiyacımız olan adalet midir yoksa hürriyet midir? Not aldığım gibi okuyorum: Hürriyet; hiçbir şekilde kısıtlanmama, bir şarta veya bir mecburiyete bağlı olmama, başkasının kölesi olmama, yabancı bir kuvvetin etkisi altına girmeme, totaliter bir iradeye boyun eğmeme, kendi kendine hareket edebilme ve karar verebilme, tutuklu olmama, iktidarca denetlenememe ve engellenememe… Bunları ben demiyorum, devletimizin dil kurumunun lügati diyor, ben sadece oradan aktardım.

Ne istiyoruz? Demokrasi yerine muktedirlerce belirlenen geleneksel ahlak kurallarını mı? Halkların menfaatlerini gözeten ve hürriyeti sağlamayı amaç edinen bir devlet mi; yoksa bir monarşi ucubesi, babadan oğula kalan, sülaleye veya belli bir zümre yönetimine mecbur olan patrimonyal devlet mi? Yasaları kim koyar, hukuku ne düzenler ve adalet kimler için sağlanır? Cevap aranıyor.

Ne olmak istiyorsunuz söyleyin; kul mu, hür bir fert mi?”

Şefik Uzungece

Marlon Cahit/Mağrur Fil Ölülerinden

Yazar: Editor